Een onderzoeker heeft de geografische oorsprong van taal weten te bepalen na een analyse van talen over de hele wereld. Quentin D. Atkinson van de Universiteit van Auckland in Nieuw-Zeeland, beweert statistisch bewijs te hebben gevonden dat taal haar oorsprong vond in het zuiden van Afrika. Dit komt overeen met eerder DNA-onderzoek dat de oorsprong van de moderne mens reeds in Afrika kon worden gevonden, maar wat op zich geen bewijs is dat ook taal daar is ontstaan.

Kliktaal

In zijn onderzoek, dat in het weekblad Science werd gepubliceerd, keek Atkinson niet naar woorden maar naar fonemen. Dat zijn de kleinste deeltjes van een taal, zoals klanken, klinkers en medeklinkers. Hij vond een opmerkelijk patroon na 504 talen te hebben geanalyseerd. Zoveel te verder de mens moest reizen uit het zuiden van Afrika, zoveel te minder fonemen er gebruikt worden in een bepaald taalgebied.

Verminderde diversiteit

Sommige van de kliktalen uit Afrika, die gesproken worden door bosjesmannen, hebben meer dan 100 fonemen, terwijl Hawaïaans er maar 13 heeft. Het aantal fonemen in de Europese talen is ongeveer de helft van dat in het zuiden van Afrika. Zo heeft Nederlands er 40 en Engels 45. Dit patroon van verminderde diversiteit in relatie met de afstand, is gelijklopend met de reeds bekende vermindering aan diversiteit in het DNA.

Indo-Europees

Dit is niet het eerste baanbrekend onderzoek van Atkinson. In 2003 reconstrueerde hij al eens de stamboom van de Indo-Europese talen met behulp van DNA-onderzoek. Zijn onderzoek stelde dat Indo-Europees, de Europese oertaal waaruit de Germaanse en Romaanse talen zijn ontstaan, veel ouder is dan wetenschappers oorspronkelijk aannamen. Zo zou de taal 10.000 en niet 6.000 jaar oud zijn, waardoor andere stellingen herbekeken moesten worden.

(Tekst: www.nu.nl)

AMSTERDAM – Het menselijk brein bevat geen bijzonder mechanisme om verschillende talen te onderscheiden. Dat beweert een Amerikaanse wetenschapper in een nieuwe studie. Volgens psycholinguïst Mike Vitevitch van de Universiteit van Kansas zijn menselijke hersenen op een eenvoudige manier in staat om woorden uit verschillende talen uit elkaar te houden. Het onderscheid wordt vooral gemaakt op basis van klanken, zo betoogt hij op nieuwssite Physorg.com. “De klanken van woorden bieden genoeg informatie voor onze hersenen om gemakkelijk te kunnen bepalen bij welke taal een woord hoort”, aldus Vitevitch.

Mechanismen

Wetenschappers speculeren al tientallen jaren over een mechanisme in de hersenen dat het mogelijk maakt om verschillende talen van elkaar te onderscheiden. Tot nu toe gingen veel onderzoekers er vanuit dat het brein elk woord in het geheugen opslaat met een soort label om aan te geven uit welke taal het begrip komt. Vitevitch bestrijdt die theorie. Hij analyseerde de klanken van tientallen woorden in verschillende talen en vond nauwelijks overeenkomstige klanken. Menselijke hersenen zijn volgens hem dan ook prima in staat om verschillende talen te onderscheiden op basis van die klanken, zonder een bijzonder mechanisme te gebruiken.

Overbodig

De conclusies van het onderzoek zijn gepubliceerd in het online wetenschappelijk tijdschrift Bilingualism: Language and Cognition. “Als je weet hoe verschillend woorden in verschillende talen klinken, lijkt het erg overbodig om aan elk woord een soort label toe te voegen om te kunnen bepalen uit welke taal het komt”, verklaart Vitevitch.